م رویکرد نوین حقوق کیفری در موضوع بار اثبات دفاعیات - وبلاگ حقوقی محمد حسنی
X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

رویکرد نوین حقوق کیفری در موضوع بار اثبات دفاعیات

سه‌شنبه 11 اسفند‌ماه سال 1394
صرف ارتکاب رفتار مادی مجرمانه نمی تواند منجر به محکومیت شخص مرتکب شود بلکه اثبات جرم و انتساب رفتار مجرمانه به شخص مرتکب است که منجر به محکومیت وی به مجازات جرم ارتکابی می گردد.   رویکرد نوین حقوق کیفری در موضوع بار اثبات دفاعیات
مقاله 3، دوره 79، شماره 90، تابستان 1394، صفحه 63-84  XML
اصل مقاله (195 K)
نوع مقاله: علمی پژوهشی
نویسندگان
عبدالوحید زاهدی  1 ؛ نسرین مهرا2
1دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه شهید بهشتی
2عضو هیأت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
صرف ارتکاب رفتار مادی مجرمانه نمی تواند منجر به محکومیت شخص مرتکب شود بلکه اثبات جرم و انتساب رفتار مجرمانه به شخص مرتکب است که منجر به محکومیت وی به مجازات جرم ارتکابی می گردد. در واقع بر مبنای قواعد شکلی است که وقوع جرم اثبات شده و مجرم محکوم و مجازات می شود. مسئله حائز اهمیت در اثبات وقوع جرم و مجرمیت متهم، " بار اثبات جرم و دفاعیات مطروحه" در روند رسیدگی کیفری می باشد. 
 بار اثبات، پاسخ به این سئوال است که چه شخص یا مقامی باید در جریان رسیدگی کیفری ادعای خود را اثبات نماید. در این جا بحث بر سر وجود دلیل نیست بلکه مهم مسئولیت و وظیفه ی اثبات می باشد. 
اگر دادستان( مقام تعقیب) بار اثبات ادعای خود را بر عهده داشته باشد، در صورت عدم اثبات، متهم تبرئه می شود. بالعکس اگر متهم باید بار اثبات ادعای خود مبنی بر وجود دفاع را تحمل کند، در صورت عدم ارائه ی دلیل کافی و مناسب، متهم محکوم می گردد. بدیهی است نتیجه ی محاکمه رابطه ی تنگاتنگی با قرار دادن بار اثبات  بر دوش متهم یا دادستان دارد. 
در خصوص دفاعیات آمده در قوانین جزائی شامل عوامل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری و بار اثباتی آن ها، قوانین جزایی و دکترین نظر واحدی را ارائه نداده و اتفاق نظری در این موضوع وجود ندارد. در این مقاله سعی شده با رویکرد نوین حقوق کیفری مبنی بر شکل گیری تئوری " قواعد جامع"در مقابل " قواعد نقض پذیر" در حقوق اروپایی و نفوذ تدریجی آن در قوانین داخلی، پاسخ به این مسئله به نحو دقیق تری مورد بررسی قرار گیرد و مشخص گردد که با تمسک به مفهوم گسترده مجرمیت و شمول عدم وجود موانع تعقیب در تعریف مجرمیت علاوه بر احراز عناصر جرم و شرایط مسئولیت کیفری، دادستان مسئول اثبات تمامی عناصر جرم و نقض تمامی موانع تعقیب و مجازات شناخته  می شود.
کلیدواژگان
بار اثبات؛ دفاعیات؛ موانع شخصی مجازات؛ موانع عینی مجازت؛ قواعد جامع؛ قواعد نقض پذیر
مراجع
-        آزمایش، علی، تعزیرات، درس حقوق کیفری عمومی، دوره کلاس‌های آزاد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی تهران، نیمسال دوم سال تحصیلی 1385-1384.
-        آشوری، محمد، آیین دادرسی کیفری، جلد 2، تهران، انتشارات سمت، 1379.
-        ________، اصل برائت و آثار آن در امور کیفری، عدالت کیفری (مجموعه مقالات)، چاپ اول، تهران، گنج دانش، 1376.
-        حبیب‌زاده، جعفر، مقایسه عوامل موجهه جرم و عوامل رافع مسئولیت کیفری، فصل نامه مدرس علوم انسانی، 1384.
-        حر عاملی، محمد بن حسن، وسایل الشیعه و مستدرکها، جلد‌ 18، قم، انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1389.
-        رحمدل، منصور، قانون اساسی و بار اثبات در امور کیفری، نشریه حقوق اساسی، سال چهارم، شماره 8، 1386.
-        شاملو، باقر، اصل برائت کیفری در نظام‌های نوین دادرسی، علوم جنایی (مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، تهران، انتشارات سمت، 1383.
-        فلچر، جورج پی، مفاهیم بنیادین حقوق کیفری، سیدمهدی سیدزاده ثانی، چاپ دوم، مشهد، انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 1384.
-        کاتوزیان، ناصر، اثبات و دلیل اثبات، جلد 1، تهران، چاپ دوم، نشر میزان، 1382.
-        _________، قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، تهران، نشر میزان، 1388.
-        استفانی، گاستون، و دیگران، آیین دادرسی کیفری، ترجمه حسن دادبان، جلد 1، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، 1377.
-        منصورآبادی، عباس، بار اثبات شرایط مساعد به حال متهم، علوم جنایی (مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، تهران، انتشارات سمت، 1383.
 
-        Cross, Jones & Card, Introduction to Criminal Law, Eleventh Edition, London, Cambridge, 1988.
-        Hart, H.L.A., The Ascription of Responsibility and Rights, Proceedings of the Aristotelian Society, 49, Aristotelian, 1949.
-        Samaha, Joel, Criminal law, Fifth Edition, U.S.A, West Publishing Company, 1999.
به نقل از:
فصلنامه علمی - پژوهشی قوه‌ قضاییه   

دوره هفتاد و نهم، شماره 90 ، تابستان 1394
http://www.jlj.ir/article_14389_2189.html
برچسب‌ها: حقوق کیفری، جرم